Posts Tagged 'ಇಂದಿನ ಚಿಂತೆ!'

ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ

(ಮೂಲ ಪದ್ಯ: ಓಟ್ಟೋ ರೆನೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲ್ಲೋ –ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ಕವಿ, ಹೋರಾಟಗಾರ)

(ಭಾವಾನುವಾದ: ಬಿ.ಸುರೇಶ) Continue reading ‘ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ’

Advertisements

ಮಹಿಳೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಲೋಕ

(ಭಾರತೀಹೆಗಡೆ ಅವರ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ)

ಭಾರತಿ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಪರಿಚಿತರು. ಆದರೆ ಮುಖತಃ ನಾನವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿರುವುದು ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನಾನ್ಯಾವ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ ಎಂದು ಮುನ್ನುಡಿ ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಿಂಜರಿದಿದ್ದೆ. ಭಾರತಿ ಅವರು ಬಿಡದೆ ಬೆನ್ನು ಬಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಳಿಸಿದ ಲೇಖನ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುವ್ವತ್ತೈದು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದದೆ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದವನು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಓದಿ ಬಿಡುವ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿ ಎಂಬಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳೂ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೂ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಮುನ್ನುಡಿಯಂತಹುದನ್ನು ಬರೆಯಲೆಂದು ಕುಳಿತೆ. ಮೊದಲಿಗೇ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವ ಲೇಖನ ಎನ್ನಬಹುದಷ್ಟೇ. Continue reading ‘ಮಹಿಳೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಲೋಕ’

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗ ಸಂಘಟನೆಯ ಪಾತ್ರ

(ಸಿಂಧುವಳ್ಳಿ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೊರತರುತ್ತಾ ಇರುವ ಸಂಸ್ಮರಣ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಲೇಖನವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.)
ರಂಗಭೂಮಿ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಘಟಿತ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನ. ನಾಟಕ ಮಾಡುವ ಜನರಂತೆಯೇ ನಾಟಕ ನೋಡುವವರನ್ನು ಸಹ ಸಂಘಟಿಸಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬಗೆಯ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು; ನಾಟಕ ಮಾಡುವ ತಂಡವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು, ಎರಡನೆಯದು; ಆ ನಾಟಕದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನೋಡುಗರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು. ಇವೆರಡೂ ಕೆಲಸಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯದಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜನ ಸೇರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿತಾಗ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟು ತ್ರಾಸಿನ ಕೆಲಸ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಕೆಲಸದ ಆಳಗಳೇನು? ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಏನು? ಎಂದು ಕಲಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳು ಸಹ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಇರುವ ರಂಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯು ಅಭಿನಯ, ನಿರ್ದೇಶನ ಇನ್ನಿತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಂಘಟನೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪಾಠ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಯಾವ ತರಬೇತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ರಂಗಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸೀ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾದುದನ್ನು ಸಹ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ. Continue reading ‘ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗ ಸಂಘಟನೆಯ ಪಾತ್ರ’

ಈ ವರ್ಷದ ಇಷ್ಟವಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ

(ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಕ್ತಛಂದ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿ)

ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿರಬಹುದಾದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಅದೂ ಓದುವ ಚಟವಿದ್ದೂ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಹತ್ತಾದರೂ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವವನಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ತ್ರಾಸಿನ ಕೆಲಸ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಾನು ಓದುವ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇಷ್ಟವಾಗದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಓದುವುದು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಹವುಗಳು ಕಿವಿ ಸಹ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳದೇ ಗೂಡು ಸೇರಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀವರ್ಷವೂ ಶತಕ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿಶತಕದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದುಂಟು. ಹಾಗೆ ಓದಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿನ ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ನಾನೀಗ ಏನಾಗಿದ್ದೇನೋ ಅದಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕುಶಾಲಿನ ಮಾತು.  Continue reading ‘ಈ ವರ್ಷದ ಇಷ್ಟವಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ’

ಸಿನಿಮಾದ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ – ಸಿಮಿಯಾಟಿಕ್ಸ್

(“ಹವ್ ಟು ರೀಡ್ ಎ ಫಿಲ್ಮ್” ಎಂಬ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೋನಾಕೊನ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಅನುವಾದ.)

ಸಿನಿಮಾಗೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಂತಹ ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಿನಿಮಾವು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ವ್ಯಾಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿನಿಮಾದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ಧತೆಯೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಮಾತು (ಆಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು) ಕಲಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲರು. ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಸಹ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಿನಿಮಾದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಗ್ರಹಣ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಭೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಅಕೆಡೆಮಿಕ್ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಲಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಸಿನಿಮಾ ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ್ದು. ಒಂದು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವವುಳ್ಳವರು (ಅಂತಹವರನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಸಾಕ್ಷರರು, ದೃಶ್ಯ ಸಾಕ್ಷರರು ಎನ್ನಬಹುದು) ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಕೇಳುವ ವಿವರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುಗರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲದ ಸಿನಿಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಒಂದಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾ ನೀಡುವ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ನೊಡುವ ಅನುಭವ ಖಂಡಿತ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿದೆ. Continue reading ‘ಸಿನಿಮಾದ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ – ಸಿಮಿಯಾಟಿಕ್ಸ್’

*”ಕಿತ್ತಲೆಯ ಕಳವಳ”*

ಆಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಿದ್ದೆವು.
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನಿತ್ತ ಕಿತ್ತಳೆ ಇತ್ತು.
ಅಡಗಿ ತಿನ್ನಲು ಹಣ್ಣು
ತಾಣ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು ಎಳೆಗಣ್ಣು.

ಆಗವರು ಬಂದರು…
ಠಕ್ ಠಿಕ್ ಠಕ್ ಠಿಕ್
ಬೂಟುಗಾಲಿನ ನಾದದವರು.
ಕಲ್ಲಂಗಡಿಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ತೊಟ್ಟವರು.
ಸಾಲು ಸಾಲು ದೈತ್ಯರು.
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫರಂಗಿ ಗನ್ನು
ಸಿಟ್ಟು ತುಂಬಿದ ಕೆಂಗಣ್ಣು
ಸಿಡಿದಿತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯ ಹುಣ್ಣು

ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆರಗುಗಣ್ಣು
ಬಿದ್ದಿತ್ತು ಬುಡಕಡಿದ ಬಾಳೆಯ ಹಾಗೆ
ಆಟಗಳೆಲ್ಲ ಇನ್ನು ಮುಗಿದ ಹಾಗೆ

ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ
ಕಿತ್ತಳೆ ಕೇಳಿತ್ತು…
_”ಇನ್ನು ನನ್ನ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ
ಅಂಟಿದ ನೆತ್ತರು
ಒರೆಸಲು ತರುವವರಾರು
ಅರೇಬಿಯಾದ ಅತ್ತರು?”_

– ಬಿ.ಸುರೇಶ
(೩೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೬)
(ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹೆಣವಾದ ಪುಟ್ಟ ಕಂದಮ್ನನ ಪೋಟೊ ನೋಡಿ. ರಘು ಅಪಾರ ಚೌಚೌಪದಿ ಚಾಲೆಂಜ್‍ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ “ಕಿತ್ತಳೆ, ಫರಂಗಿ, ಬಾಳೆ” ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು. ಚೌಚೌಪದಿ ಬ್ಲಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ)

“ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ಕಾವ್ಯ” (ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ ಅವರ “ಮೈಲುತುತ್ತಾ” ಕುರಿತು)

ಇದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕಾಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೂಗಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳುವ ಕಾಲ. ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೋಷ ಪಡಬಹುದಾದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಸ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇವತ್ತಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹೋರಾಟದ ಹಾಡುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾಲ ಎಂದು ಸಹ ನಾಳಿನವರು ಗುರುತಿಸಬಹುದೇನೋ. ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಜನರ ನಡುವೆಯೇ ಒಡಕು ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿದಾಗ, ತಾನು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಇತರರು ಕನಿಷ್ಟ ಎಂಬ ಭಾವದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವತಃ ನಿಂತಾಗ, ಇತರರು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ ಸಮಾಜ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಇರಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೂಗಿ ಕೂಗಿ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಡಗಡೆಯ ಆಶಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹೊರ ಬರುತ್ತಾ ಇರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ಸಿನಿಮಾಗಳು – ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾವು ಮರಳಿ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ನಾವು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನಾಳಲು ಮೆಜಾರಿಟಿ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಕುಳಿತಿರುವ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯ ಚಂದ್ರಚೂಡ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನ ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಮೈಲುತುತ್ತಾ” – ಇದು ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಹೆಸರು. Continue reading ‘“ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ಕಾವ್ಯ” (ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ ಅವರ “ಮೈಲುತುತ್ತಾ” ಕುರಿತು)’


ಕೆಲವು ಪುಟಗಳು…

ಈವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡಿದವರು...

  • 62,245 ಜನರು
Advertisements