ವಿಶ್ವ ರಂಗಭೂಮಿ ದಿನದ ಸಂದೇಶ ೨೦೨೨

ಸಂದೇಶಕಾರರು: ಪೀಟರ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್

(ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ – ಬಿ. ಸುರೇಶ)


ಪ್ರಿಯ ಸಂಗಾತಿಗಳೇ,

ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಕ್ಷಣಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ, ಸೃಜನಶೀಲ ವೃತ್ತಿಯವರಾದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ನೈಜ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬಳಸಿ ಈ ಮಹಾಕಾಲದ, ಮಹಾ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರ್ವದ, ಮಹಾನ್ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ, ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ, ಮಹಾನ್ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದೇ? ನಾವೀಗ ಮನುಕುಲದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಹಾನ್  ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಆಗುತ್ತಿರಬಹುದಾದ ತೀವ್ರ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು, ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತು, ಭಾವದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.

ದಿನವೆಲ್ಲಾ ನಾವು ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಕಾಲದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರಂತೆ ಜೀವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಲಿ, ಇನ್ನಿತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ.
ಯಾವ ಭಾಷೆಗೆ, ಯಾವ ಚಲನೆಗೆ ಯಾವ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ನಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದೆ? ಬದುಕಿನ ಅನುಭವವನ್ನು ಜಾಳಾದ ಸುದ್ದಿ ಆಗಿಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ನೋಡುಗನಲ್ಲಿ ಅನುಭೂತಿ ಮೂಡಿಸುವಂತೆ ದಾಟಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ರಂಗಭೂಮಿಯೊಂದೇ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅನುಭವ ದಾಟಿಸಬಲ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ.

ನಿರಂತರ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳ, ಕಪಟ ಪ್ರಚಾರಿಗಳ, ಹುಸಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳ ಬಲೆಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಸಾಗಿ ಬದುಕಿನ ಅನಂತತೆಯನ್ನು, ಸಾತತ್ಯವನ್ನು, ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಾನಿನಂತೆ ಇತರರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಕಳೆದರೆಡು ವರುಷಗಳ ಕೋವಿಡ್ ಮಹಾಮಾರಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುದುಡಿಸಿದೆ, ಬದುಕುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿದೆ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಮರಳಿ ಸೊನ್ನೆಯಾಗಿಸಿದೆ.
ಈಗ ಅದ್ಯಾವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವುದು? ಯಾವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸುವುದು? ಅತಿಯಾಗಿರುವ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಅನಗತ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಿದೆ. ಹಲವರು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂಸೆ ಎಂಬುದು ಅತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಾಂಡವ ಆಡುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಲವು ಅಂಗಗಳು ಈ ಹಿಂಸೆಗೆ ಮೂಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿನ ಕಣಜ ತೆರೆದಿಡಬಲ್ಲ ಆಚರಣೆ ಯಾವುದು? ನಾವು ಯಾವ ನೆನಪಿನ ಕೋಶ ತೆರೆಯಬೇಕು? ನಮ್ಮ ಯಾವ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಬೇಕು? ಮರಳಿ ತಾಲಿಮು ಆರಂಭಿಸಲು ಸರಿ ದಾರಿ ಯಾವುದು?
ಇವೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಬಲ್ಲ ಹೊಸ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಹೊಸ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಬೇಕಿದೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸಂಕಟಗಳ ಕೈ ತುತ್ತು ಪಡೆದು ಸಮಾನತೆಯ, ಸಹನೆಯ ನೋಡುಗ – ಕೇಳುಗ ಸೇರಬಲ್ಲಂತಹ ತೆರಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಮನುಷ್ಯರು, ದೇವರುಗಳು, ಗಿಡಗಂಟಿಗಳು, ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮಳೆಯ ಹನಿ, ಕಣ್ಞೀರ ಬಿಂದುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮರುಜೀವ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ನೀಡಬಲ್ಲ ಭೂಮಿ ಎಂದರೆ ಅದು ರಂಗಭೂಮಿ. ಸಮಾನತೆ, ಸಹನತೆಯ ದೀಪಗಳು ಈ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿವೆ. ಸಮಚಿತ್ತತೆ, ಸಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ, ಸಹನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೊಡೆಯಬಲ್ಲ ಸಾವಯವ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ಬುದ್ದನು ತನ್ನ “ಅವತಂಸಕ ಸುತ್ತ”ದಲ್ಲಿ  ಮನುಷ್ಯನ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಹತ್ತು ಸಹನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ಮರೀಚಿಕೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸಹನೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಂತಹ ಮರೀಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು, ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಗಿದೆ. ನಾವಿಂದು ಬದಲಿ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ, ಭಿನ್ನ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕದ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದ ಹಾಗೆ ಗ್ರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯ, ಜಿಹ್ವೆ, ಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮರು ಓದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ರಂಗಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲು ಇದು ಆಹ್ವಾನ.

ಈ ವರೆಗಿನ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ದುಡಿಮೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ,

ಪೀಟರ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್

(ಪೀಟರ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಅಪೇರಾ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹಾಗು ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರು.) 

Original Message in English:

Dear Friends,

As the world hangs by the hour and by the minute on a daily drip feed of news reportage, may I invite all of us, as creators, to enter our proper scope and sphere and perspective of epic time, epic change, epic awareness, epic reflection, and epic vision? We are living in an epic period in human history and the deep and consequential changes we are experiencing in human beings’ relations to themselves, to each other, and to nonhuman worlds are nearly beyond our abilities to grasp, to articulate, to speak of, and to express.

We are not living in the 24-hour news cycle, we are living at the edge of time. Newspapers and media are completely unequipped and unable to deal with what we are experiencing.

Where is the language, what are the moves, and what are the images that might allow us to comprehend the deep shifts and ruptures that we are experiencing? And how can we convey the content of our lives right now not as reportage but experience?

Theater is the artform of experience.

In a world overwhelmed by vast press campaigns, simulated experiences, ghastly prognostications, how can we reach beyond the endless repeating of numbers to experience the sanctity and infinity of a single life, a single ecosystem, a friendship, or the quality of light in a strange sky? Two years of COVID-19 have dimmed people’s senses, narrowed people’s lives, broken connections, and put us at a strange ground zero of human habitation.

What seeds need to be planted and replanted in these years, and what are the overgrown, invasive species that need to be fully and finally removed? So many people are on edge. So much violence is flaring, irrationally or unexpectedly. So many established systems have been revealed as structures of ongoing cruelty.

Where are our ceremonies of remembrance? What do we need to remember? What are the rituals that allow us at last to reimagine and begin to rehearse steps that we have never taken before?

The theater of epic vision, purpose, recovery, repair, and care needs new rituals. We don’t need to be entertained. We need to gather. We need to share space, and we need to cultivate shared space. We need protected spaces of deep listening and equality.

Theater is the creation on earth of the space of equality between humans, gods, plants, animals, raindrops, tears, and regeneration. The space of equality and deep listening is illuminated by hidden beauty, kept alive in a deep interaction of danger, equanimity, wisdom, action, and patience.

In The Flower Ornament Sutra, Buddha lists ten kinds of great patience in human life. One of the most powerful is called Patience in Perceiving All as Mirages. Theater has always presented the life of this world as resembling a mirage, enabling us to see through human illusion, delusion, blindness, and denial with liberating clarity and force.

We are so certain of what we are looking at and the way we are looking at it that we are unable to see and feel alternative realities, new possibilities, different approaches, invisible relationships, and timeless connections.

This is a time for deep refreshment of our minds, of our senses, of our imaginations, of our histories, and of our futures. This work cannot be done by isolated people working alone. This is work that we need to do together. Theater is the invitation to do this work together.

Thank you deeply for your work.

– Peter Sellars

ಸಿರಿಪಾದದ ಸ್ವಗತ

(ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟರು ಬರೆದಿರುವ “ನಟನೆಯ ಕೈಪಿಡಿ” ಹೊತ್ತಿಗೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟರು, ಈಚೆಗೆ ಅವಧಿ ವೆಬ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಬರೆದುದು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಈಗ ಹೊಸದೊಂದು ಕೈಪಿಡಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಓದುಗರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂವಾದ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯ. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿರುವ ಇಂತಹ ಗೆಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅದು ಇವತ್ತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಕೆಯಾದೀತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಾಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತ ಆಗಬಲ್ಲದು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟರ “ನಟನೆಯ ಕೈಪಿಡಿ”ಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

ನಟನೆ ಎಂಬುದು ಅಗಾಧವಾದುದು. ಅದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೌಶಲವೋ ಅಷ್ಟೇ ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳಮುಖಿ ಪಯಣದಿಂದ ಒದಗಿ ಬರುವ ಕಲೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ “ನಟನೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗದು” ಎಂಬ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವೋ, “ನಟನೆ ಕಲಿಯಬಹುದು” ಎಂಬುದೂ ಸಹ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವೇ. ನಟನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಈ ಅರ್ಧಸತ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ದಾಟಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದವರಿಗೆ ನಟನೆಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಅದಾಗಲೇ ಒಂದಷ್ಟು ದೂರ ಬಂದಿರುವವರಿಗೆ ನಟನೆಯೆಂಬ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಒಳತೊರೆಗಳು ಅನಾವರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಐದೈದು ಅಂಕಗಳ ಎರಡು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ ಇಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಟನೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನಟರಾಗಬಲ್ಲವರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂವಾದ ರೂಪದ ಮಾತುಗಳಿವೆ.  

ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಗತ ಎಂದು ಕರೆದೆ. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಿರಿಪಾದರು ತಮ್ಮೊಡನೆ ತಾವು ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸ್ವಗತಗಳು ನಟನೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ತಮ್ಮೊಡನೆ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಅನಿಸುವುದೂ ಹೌದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಪಾಠಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಶಕದಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಓಡನಾಟ ಇರುವ ನನಗೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪಾಠಗಳಾಗಿವೆ.

ರಂಗ ನಟನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ನಟನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚುತ್ತಾ, ಹಲವು ರಂಗಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ನಟನೆ ಎಂಬ ಕೌಶಲ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಸಿರಿಪಾದರ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮಾತಿಲ್ಲ. ನಟನೆಯನ್ನು ಕಲಿಯ ಹೊರಟವನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಕಾಳಜಿಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸರಳ ಮಾತುಗಳಿವೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆಯು ನಟನೆಯ ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಒಂದಷ್ಟು ಹಾದಿ ಕ್ರಮಿಸಿದ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಕೈಮರವಾಗಬಲ್ಲದು.

ಶಿರಸಿಯ ಗೆಳೆಯ ವಿಠ್ಠಲ ದಿಢೀರನೆ ಹೊರಟುಬಿಟ್ಟ. ಆತನ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಇಂತಹದೊಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ವಿಠ್ಠಲ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಸಬರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಹಾದಿಯನ್ನು, ಜೀವದ ಗೆಳೆಯ ಶ್ರೀಪಾದರು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲನ ನೆನಪು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥಕ ಕೆಲಸ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಕಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳ ಕುರಿತೂ ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆಗಳು ಬರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ. ಬರೆಯುತ್ತಿರಿ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಸಿರಿಪಾದರಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ.

                                                                        – ಬಿ.ಸುರೇಶ

೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೧

ಬೆಂಗಳೂರು

ಶ್ರೀಪಾದ… ಶಿರಸಿಯ ಶ್ರೀಪಾದ…

ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಗೆಳೆಯ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ್ದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ ಎನಿಸುವುದಾದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಶಿರಸಿಯ ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟ ಅವರದ್ದು. ನನಗೆ ಶ್ರೀಪಾದ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕದಿಂದ ಪರಿಚಯ. ಮೊದಲಿಗೆ ನಾನು, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾ ಸೇರಿ ಬರೆದಿದ್ದ ನಾಟಕ “ರೆಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವಿರಾ?”ವನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಪರಿಚಯದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ನೆನಪು ಮಾಸುವಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯರಾದರು. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜಾಗತಿಕವಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಕಳೆದಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ರೀಪಾದರ ಮನೆಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಯಾವುದೋ ನಾಟಕದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅದನ್ನು ವೇದಿಕೆಗೆ ತರುವ ವಿವರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಶಿರಸಿಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, ದಾಂಡೇಲಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನನ್ನದೇ ನಿರ್ದೇಶನದ “ಪುಟ್ಟಕ್ಕನ ಹೈವೇ” ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಶ್ರೀಪಾದರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಊರು, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿ, ನೋಡುಗರ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.

ಇದೆಲ್ಲದರ ಆಚೆಗೆ ಶ್ರೀಪಾದರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಹೊಸ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಲು ಆ ಊರು – ಈ ಊರು ಎಂದು ಅಲೆದದ್ದೂ ಇದೆ. ಕೆರೆಕೋಣದಂತಹ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪಾದರು ಕಟ್ಟಿದ “ಮಾಂಟೋನ ಕತೆಗಳು” ಆಧರಿಸಿದ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆರಗಾಗಿದ್ದೂ ಇದೆ. ವೇದಿಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಿತಿಗಳು ಇರಬಹುದು, ಆ ರಂಗತಂಡದಲ್ಲಿ ನುರಿತ ನಟರು ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು, ಹೀಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದರೂ ಶ್ರೀಪಾದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತೆ ರಂಗಕೃತಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಶ್ರೀಪಾದರ ವಿಶೇಷ.

ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇಷಗಿರಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಅಲ್ಲೊಂದು ರಂಗತಂಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಪಾದರು ಕಾರಣರಾದರು ಎಂಬುದು ನನ್ನಂತಹವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲಿರುಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಶಾಲಾ ಮಾಸ್ತರು, ಉರ್ದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸುತ್ತಲೇ ತನ್ನೂರಿನ, ತನ್ನ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ, ತನ್ನ ದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ನೀಡುವ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಗಮನಿಸದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಪಾದ ಮಾಸ್ತರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದಿರುವುದೂ ಹೌದು. ಆ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನಂತಹವರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಂಗಚಳುವಳಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ, ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು. ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಯಾವುದೋ ರಂಗಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕವೇ ನೋಡಿ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ನಮಗೂ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿರುವುದೂ ಹೌದು.

ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳ ಆಚೆಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಶ್ರೀಪಾದ ಕಟ್ಟಿದ ರಂಗಪ್ರಯೋಗ, ಕನ್ನಡದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಲೇಜು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಕಟ್ಟಿದ ರಂಗಪ್ರಯೋಗ, ಬೊಳುವಾರು ಮಹಮ್ಮದ್ ಕುಂಞ ಬರೆದ “ಪಾಪು ಗಾಂಧಿ”ಯ ರಂಗಪ್ರಯೋಗ – ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಪಾದ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಒಂದು ನಾಡಿನ ಚಿಂತನಧಾರೆಗಳನ್ನು ಶೃತಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಈಗಲೂ ಏನ್ ಸಮಾಚಾರ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾ ಇರುವ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗೇ ದುಡಿಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಶ್ರೀಪಾದ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಎಂಬುದೇ ನನಗೆ ಈ ಜೀವನವು ದಯಪಾಲಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ.

– ಬಿ.ಸುರೇಶ

ಅಭಿಮಾನಿ ಹಂತದಿಂದ “ಅಭಿಮಾನಿ” ಮಾಲೀಕ ಆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ… ಒಂದು ಯಶೋಗಾಥೆ

ನನಗೆ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಪರಿಚಯ ಆಗಿದ್ದು ರಾಜಕುಮಾರ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಆಗ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಸಿನಿಮಾ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವರಗಳು ನಮಗೂ ತಲುಪುತ್ತಾ ಇದ್ದವು. ಅಂತಹ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾವ್ರನ್ನ ಕುರಿತು ಅಮಿತಾಭ್‌ ಆಡಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ಗಲಾಟೆಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಒಂದು ಸಭೆಗೆ ನಾನೇ ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದೆ. ಗಾಂಧೀನಗರದ ಪಾರ್ಕ್‌ ಒಂದರ ಬಳಿ ಸೇರಿದ್ದ ಗುಂಪನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಯೇ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಅದೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಗಿದ್ದ ಸಾ.ರಾ.ಗೋವಿಂದು ಅವರನ್ನು ಹಲವು ಸಲ ಕಂಡಿದ್ದೆ. ಅವರು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಭೇಟಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಸಲ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೂ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರನ್ನು ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದೇ ಮೊದಲು. ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ವೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿದ್ದರು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಆದರೆ ಆ ದಿನದ ನಂತರ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ.

ನಂತರ, ನಾನು ನನ್ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಹೊರಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಜಿಕೆ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನೂರೈವತ್ತು ದಿನಗಳ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನದ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ದೇಣಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಎಡತಾಕುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆಗ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರ ಕಛೇರಿ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಾನು ಮತ್ತು ರಂಗಗೆಳೆಯರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು “ಅಭಿಮಾನಿ” ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಛೇರಿ. ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಆಗ ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕದ್ದು ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್.‌ ನಾವು ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ದೇಣಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದೊಡನೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಬರಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮತ್ತು ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ನವೀಕರಣ ಆಯಿತು. ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದ ರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ಕಛೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೇಣಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದೆವು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ “ಅರಗಿಣಿ” ಸಿನಿಮಾ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, “ಅಭಿಮಾನಿ” ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್‌ ಅಲ್ಲದೆ “ಅಭಿಮಾನ” ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಶುರುವಾಯಿತು. ನಂತರ “ಸಂಚು”, “ಪೊಲೀಸ್‌ ಫೈಲ್”‌, “ತಾಯಿ”, “ಚಕೋರಿ” ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಶುರುವಾದವು. ಇದೆಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್.‌

ಒಬ್ಬ ನಾಡು ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟನ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗುವವರೆಗಿನ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರ ಈ ಪಯಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಅವರು ಹಲವು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲ ನಾನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದ್ದುಂಟು. ಅವರು ಎಂದಿನಂತೆಯೇ ನಕ್ಕು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಾವು ನಂಬಿದ ದೇವರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನೂ ಸಹ ಅವರನ್ನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿ ನಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಆಗಿ ಬೆಳೆದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕತೆ ಈ ನಾಡಿನ ಸಕ್ಸಸ್‌ ಸ್ಟೋರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇರಬೇಕಿತ್ತು. ಅದ್ಯಾಕೋ ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರು ನನಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು ನಾನು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾಗ. ಆಗೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಬೈಕಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಹಾಕಿಸಲು ಸಹ ದುಡ್ಡಿರುತ್ತಾ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಸೀದಾ ಇವರ ಕಛೇರಿಗೆ ಹೋದರೆ ಸಾಕು, ಯಾವುದೋ ಪುಟ್ಟ ಕ್ರೈಂ ಸುದ್ದಿಯ ತುಣುಕು ಕೊಟ್ಟು ಕತೆಯಾಗಿ ಬರೆಯೊ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವು ಗೆಳೆಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ತಟ್ಟನೆ ಕತೆ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರೆ ಆ ಕೂಡಲೇ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ನೂರು ಅಥವಾ ನೂರೈವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ನನ್ನಂತಹ ಹಲವರ ಆ ದಿನದ ಹಸಿವು ನೀಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕತೆ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮವಯಸ್ಕರ ನಡುವೆ ಹಲವು ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೇರ್ಪಟ್ಟು ಮೊದಲು ಕತೆ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದವರಿಗೆ ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಬೋನಸ್‌ ಎಂಬ ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ತರಹದ ಹಲವು ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಗೆದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಹತ್ತಿರದ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಊಟ ಕೊಡಿಸಿದ್ದೂ ಸಹ ಇವತ್ತಿಗೂ ಹಸಿಯಾದ ನೆನಪು. ಹೀಗೆ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಕಾರಣವಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಹಲವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಮ್ಮದಿ ಕಂಡಿದ್ದಂತೂ ನಿಜ.

ನಂತರದಲ್ಲಿ “ಅರಗಿಣಿ” ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ರಂಗಭೂಮಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬರೆದದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಗೆ ರವಿಚಂದ್ರನ್‌ ಅವರ ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿಢೀರನೆ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಅವರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ನನ್ನೆಲ್ಲ ಗೆಳೆಯರೂ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ರವಿಚಂದ್ರನ್‌ ಅವರ ಮನೆಯ ಎದುರಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಅಭಿಮಾನಿ ಕಚೇರಿ ಸಹ ಇತ್ತು. ನನ್ನನ್ನು ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಕೂಗಿ ಕರೆದು ಹೀಗಾಗಿದೆ, ನಿನ್ನ ಸಹಾಯ ಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದರು. ನಾನು ಒಂದೆರಡು ವಾರ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಎಂಬ ಹಸಿವು ನೀಗುವ ಜೀವದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ “ಅರಗಿಣಿ” ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳ ನಡುವೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬೆರಗಾಗುವಂತೆ ಟಿ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಬೆಳೆದರು. ಅವರ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಂದವು. ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಆದ ಸತ್ಯಗಳು. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಮರುಜೀವ ಕೊಟ್ಟದ್ದು, ಹಲವು ಹೊಸಬರು ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣರಾದದ್ದು, ನನ್ನಂತಹ ಹಲವರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾದದ್ದು… ಹೀಗೆ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಟಾರ್‌ ನಟರ ಅಭಿಮಾನಿ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮದೇ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಸದಾ ನೆನಪಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಯಶೋಗಾಥೆ. ಈ ಕತೆಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗೋಯೆಂಕ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ ಟಿಯೆಂಕ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಹೀಗೆಯೇ ಹಲವು ಕಾಲ ಹಲವರಿಗೆ ನೆರಳಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇರಲಿ ಎಂಬುದೊಂದೇ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಾರೈಕೆ.

– ಬಿ. ಸುರೇಶ

೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೧

ಬೆಂಗಳೂರು

ವಿಶ್ವ ರಂಗದಿನ ಸಂದೇಶ ೨೦೨೧

ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ: ಬಿ. ಸುರೇಶ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಟ ರಂಗಕರ್ಮಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವ ರಂಗದಿನದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೭ರಂದು ನಡೆಯುವ ವಿಶ್ವ ರಂಗದಿನದಂದು ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಂಗಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೨೦೨೧ರ ವಿಶ್ವ ರಂಗದಿನದ ಸಂದೇಶ ಬರೆದ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಯುನೈಟಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನವರಾದ ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್

ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್‌ ಅವರ ವಿಶ್ವ ರಂಗದಿನದ ಸಂದೇಶ

“ಇದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ದುರಿತ ಕಾಲ. ರಂಗತಂತ್ರಜ್ಙರು ಮತ್ತು ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸ್ವತಃ ಅಭದ್ರತೆ ಇರುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಅಭದ್ರತೆಯೇ ಇವೆರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಈ ವೈರಾಣುವಿನಿಂದ ಒದಗಿದ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ-ಸ್ಥೈರ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹುರಿಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ, ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡುಗರ ಮನಮುಟ್ಟುವ ಹಲವು ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಎಂಬ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.

ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲದಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಕೇಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕಲೆಯೂ ಸಹ ಈ ಜಗತ್ತು ಇರುವವರೆಗೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ.

ನಾಟಕಕಾರರ, ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರ, ನೃತ್ಯಗಾರರ, ಹಾಡುಗಾರರ, ನಟ ನಟಿಯರ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯು ಎಂದಿಗೂ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ನೋಡುಗರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ನಾನು ಆ ದಿನಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ.”

– ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್‌

ವಿಶ್ವರಂಗದಿನದ ಸಂದೇಶಕಾರರಾದ ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್‌ ಪರಿಚಯ

ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್‌ ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮನ್ನಣೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕಲಾವಿದೆ. ರಂಗಭೂಮಿ, ಹಿರಿತೆರೆ, ಕಿರುತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಹೆಲೆನ್‌ ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೭ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವವು “ಕ್ವೀನ್‌” ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ.

ರಂಗಭೂಮಿ

ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಯೂತ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಾಗಿ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಂಗ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದ ಹೆಲೆನ್‌ ನಂತರ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ರೆಪ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ರಾಯಲ್‌ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಆರ್‌ಎಸ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪೀಟರ್‌ ಬ್ರೂಕ್‌ನ ಸೆಂಟರ್‌ ಡಿ ರಿಸರ್ಚೆ ಥಿಯೇಟ್ರಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ತಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ನಂತರ ವೆಸ್ಟ್ಎಂಡ್‌, ದಿ ಫ್ರಿಂಜ್‌, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಸಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಹೆಲೆನ್‌ ಹಲವು ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. “ಮಂಥ್‌ ಇನ್‌ ದ ಕಂಟ್ರಿ”ಗಾಗಿ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ, “ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡೆತ್‌”ನಲ್ಲಿ ಇಯಾನ್‌ ಮೆಕಲನ್‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಡಾನರ್‌ ವೇರ್‌ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ “ಆರ್ಷಿಯನ್‌ ಡಿಸೆಂಡಿಂಗ್”‌ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ “ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಬಿಕಮ್ಸ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ” ನಟನೆಗಾಗಿ ಒಲಿವಿಯರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗೆ ಬಂದು ನಿಕೊಲಸ್‌ ಹೈಟ್ನರ್‌ ನಿರ್ದೇಶನದ “ರೆಸಿನ್ಸ್‌ ಫೆಡ್ರೆ”ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ನಾಟಕವು ಎನ್‌ಟಿ ಲೈವ್‌ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡ ಮೊದಲ ನಾಟಕ ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು.

೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್‌ ಮಾರ್ಗನ್‌ ರಚಿಸಿ ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಡೌಲ್ಟ್ರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ “ಕ್ವೀನ್‌ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಟೂ” ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನ್‌ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಹೆಲೆನ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಲಿವಿಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಾಟ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಸ್ಟೇಜ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಎಂದು ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ದೊರೆತಿದೆ.

ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಟಿವಿ

ಹೆಲೆನ್‌ ಅವರು ಹಿರಿತೆರೆ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ “ಡೇಮ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಎಂಪೈರ್”‌ ಗೌರವವನು ಹೆಲೆನ್‌ ಮಿರ್ರೇನ್‌ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.

ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ http://www.helenmirren.com ನೋಡಿರಿ.


ಕೆಲವು ಪುಟಗಳು…

ಈವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡಿದವರು...

  • 107,206 ಜನರು